Het bos bij Kolham is eind jaren ‘80 aangelegd als productiebos aan de grens van natuurgebied ’t Roegwold, destijds Ecologische Hoofdstructuur Midden Groningen. Het bos verloor die functie en dreigde te verwaarlozen. De bomen verstikten elkaar en zouden het uiteindelijk niet redden. De provincie vroeg zich af wat er met het bos moest gebeuren. Verkopen? Kappen?
De bewoners van Kolham hadden ‘hun’ bos echter lief en wilden het graag behouden.

Kolham Boomfeestdag

Zo raakte ook Wout de Boer, die naast het bos woont, betrokken. Wout had eerder al met een groep vrijwilligers het naastgelegen park opgeknapt en onder andere een trimbaan aangelegd. Deze groep stak met de gemeente, Staatsbosbeheer en de Vereniging Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer Slochteren de koppen bij elkaar om na te denken over de mogelijkheden voor behoud.

Geluk aan hun kant

Ze hadden geluk, want het bestemmingsplan werd gewijzigd en het terrein  waarop het bos staat, werd aangemerkt als natuurgebied. Een tweede meevaller was dat in het bos meer dan 240 soorten paddenstoelen voor bleken te komen, waarvan meer dan 30 bedreigde soorten. Toen sloot ook de mycologische werkgroep Groningen, in de volksmond de ‘paddenstoelenwerkgroep´, aan. En uiteindelijk bleek ook de provincie wel oren te hebben naar alternatieve plannen om het bos te behouden. Er kwam geld vrij voor onderzoek naar de mogelijkheden voor dit plan; welke mogelijkheden zijn er, hoe pak je dat aan, wat is er voor nodig en hoe financier je dat. Zo kwamen, naast gemeente en provincie, ook financiers als NAM en de Rabobank in beeld. Tegelijk werd onder de dorpsbewoners een enquête gehouden over de wensen voor het bos. Als onderdeel van Dorpsbelangen Kolham kreeg de werkgroep ‘Kolhamster Mainschoar’ steeds duidelijker gestalte.

Harvester aan de slag

Complex proces

Het ontwikkelen van een uitvoerbaar plan, bleek nog niet zo eenvoudig. Er zijn veel regels en wetten en ook de verschillende geldschieters hebben allemaal hun eisen en voorwaarden. Gelukkig werd het team goed bijgestaan door provincie en NAM, die hen op weg hielp in het woud van regelgeving en subsidiemogelijkheden. Toen ook Kansrijk Groningen in het leven werd geroepen met het programma ‘Dorpsvisies en landschap’, vielen de puzzelstukjes in elkaar.

Omvormen van het bos

Het doel is het omvormen van het voormalig productiebos met twee soorten bomen, naar een gemengd bos met veel biodiversiteit. Er worden ingrepen gedaan als het kappen en snoeien van bomen. Het effect daarvan wordt gemonitord en waar nodig wordt bijgestuurd. Zo kan het bos zich op natuurlijke wijze ontwikkelen. Het uiteindelijke effect is pas over een aantal jaren te zien. Ondertussen wordt het bos ook beheerd. Er wordt opgeruimd, de sloten worden onderhouden en de paden worden toegankelijk gehouden. Vanaf september starten de volgende fases, de aanleg van voorzieningen als een openluchttheater en een buitenschool. Er is ruimte voor aanvullende initiatieven vanuit het dorp. Ook worden de bosranden en bermen versterkt met (bloeiende) struiken, zodat het bos natuurlijker oogt. Landschapsbeheer Groningen ondersteunt daarbij door cursussen te geven aan vrijwilligers over juist en veilig gebruik van de verschillende machines. De werkgroep kan ook een beroep doen op de gemeente en Staatsbosbeheer voor de inzet van materieel of incidentele ondersteuning. Uiteindelijk worden het bos en het park aan elkaar gekoppeld via een begrazingsgebied waar om te beginnen 4 Exmoor pony’s het gras in toom houden. Al met al is de werkgroep hard op weg het bos te behouden, te versterken en te verfraaien zodat het nog jarenlang de rand van Kolham zal sieren.