Of Jan Hink nou spreekt over een zonnepaneel, een bloembol of een roman: zijn enthousiasme is aanstekelijk. Een eigenschap die hem als leraar Engels goed van pas kwam en sinds kort ook als voorzitter van de Hogelandster Energie Coöperatie, dat in 2018 een zonnepark start in Zuurdijk.

Jan Hink. Achter hem zijn eigen schuur met daarop zonnepanelen.

“Ik herinner me nog dat ik op mijn 30e in de lerarenkamer rondkeek en dacht: ik moet op tijd wegwezen hier, als ik 35 ben ga ik wat anders doen. Want sommige oudere leraren zagen er zo uitgeblust uit. Ik kweekte in die tijd bloembollen voor de aardigheid en had het idee misschien bollenkweker te worden en daarnaast te handelen in brandhout.” Maar zover kwam het nooit. “Het gekke was dat ik het werk elk jaar hartstikke leuk bleef vinden. Ik heb me nooit uitgeblust gevoeld. Het is misschien jammer dat je leerlingen niet alles kunt leren wat je wil, maar wat je wel kan doen is het vuur in hen ontsteken voor het vak dat je geeft. Dat ze er op die manier zelf lol in krijgen om er meer over te leren. Toen ik 35 was dacht ik: ik kan beter een leraar zijn die af en toe wat bollen kweekt, dan dat ik een bollenkweker word die en af en toe een boek leest. Dus mijn hele leven als leraar Engels heb ik er ook dingen naast gedaan.” Hink bleef gefascineerd door de bloembollen en dit was dan ook een van de gebieden waar hij actief in bleef, zowel in letterlijke zin met zijn handen in de modder als op bestuurlijk vlak. Zo was hij onder andere jarenlang betrokken bij het organiseren van Marneflora, een jaarlijkse bloemententoonstelling. “Al die dingen die dingen die ik ernaast heb gedaan, hebben me sterker gemaakt. Het vergroot je blik, je komt op interessante plekken en leert mensen kennen die je anders nooit had ontmoet.”

Hogelandster Energie Coöperatie

Na zijn pensioen had Hinkzin om zijn opgedane kennisen bestuurlijke ervaring in te zetten bij projecten die hem aan het hart gaan. Joan Stam vroeg hem om samen iets te doen aan het bevorderen van duurzame energie en hij was  meteen enthousiast. Ook zijn vrouw, Hennnie Schoenmaker, deelde zijn interesse. Ze ontdekten meer en meer dat het thema duurzame energie heel erg leeft in De Marne. “Heel veel mensen bleken plannen te hebben, maar vonden het moeilijk om dat in de praktijk te brengen. Sommigen gaven aan van het gas af te willen of zelfs van het hele net. Wij dachten: als mensen wel al die plannen hebben, maar men komt niet makkelijk tot resultaat, dan moeten wij misschien wel wat doen op dat vlak. Vanuit dit idee hebben we op 1 september 2015 de Hogelandster Energie Coöperatie (HEC) opgericht.” Op z’n allersimpelst gesteld is de HEC een coöperatie waar je lid van kunt worden als je duurzame energie wilt hebben. De geleverde energie is afkomstig van het energiebedrijf Noordelijk Lokaal Duurzaam, dat stroom levert dat in Noord-Nederland is opgewekt en zoveel mogelijk groen gas. Maar wat de HEC doet is veel breder: “Wij willen ons ook inzetten om in Noord-Groningen projecten tot stand te brengen waarbij duurzame energie wordt opgewekt. En de winsten hiervan worden gebruikt voor nieuwe duurzame opwekkingprojecten in de regio.”

Zeshonderd panelen

Het eerste project is de plaatsing van ruim 600 zonnepanelen op een boerderijdak in Zuurdijk, waarvan bewoners in de aangrenzende postcodes rond Wehe-den Hoorn het gebruikersrecht van een zonnepaneel voor een periode van 15 jaar kunnen kopen, voor 49.00 euro per paneel. Op deze manier kan een gezin op jaarbasis al snel 100 euro besparen. Bij dit zogeheten postcoderoosproject gaat het om de volgende postcodes: 9961, 9962, 9963, 9964, 9965, 9966, 9967 en 9977. “Het is zowel interessant voor mensen die al zonnepanelen hebben en die door hieraan deel te nemen helemaal energieneutraal kunnen worden, als ook voor mensen die geen panelen kúnnen nemen. Bijvoorbeeld omdat ze in een huurhuis of monumentaal pand wonen. Maar het is vooral ook voor alle mensen die houden van hun buurt en graag willen beleggen in een duurzaam project in hun eigen omgeving.”
“Een van de voordelen van de HEC is namelijk dat het geld dat mensen besteden aan energie ook zoveel mogelijk in de regio blijft. We zijn een coöperatie, dus de winst vloeit niet naar aandeelhouders en bestuurders, maar wordt weer geïnvesteerd in nieuwe  opwekkingsprojecten in de regio. Voor het zonnepark in Zuurdijk hebben we drie bedrijven gevraagd een offerte te maken en dat waren heel bewust drie bedrijven uit de provincie Groningen. De keuze is uiteindelijk gevallen op de firma Jansen uit Uithuizen.”

Revolverend fonds

“Het bijzondere is dat Hennie, die secretaris is van HEC, al veel mailtjes kreeg van geïnteresseerden. Daarom hebben we op 13 december een vóór-voorlichtingsbijeenkomst gehouden in Weheden Hoorn. Daar kwamen al 15 mensen op af. Er zijn nu al 270 certificaten gereserveerd.” Uiteraard was de financiële investering in 600 panelen voor de HEC niet gering. “Een groot deel van het bedrag hebben we geleend tegen een hele gunstige rente bij het Provinciaal Revolverend Fonds. Dat is mogelijk gemaakt door NAM-gelden en bedoeld voor mensen die projecten op   duurzaamheidsgebied willen starten. “ Maar het vinden van kapitaal was misschien wel een minder grote horde dan het vinden van een dak dat aan alle eisen voldoet en waar een rendabel project mogelijk is. En steeds moet er van alles worden vastgelegd. “Om zomaar een voorbeeld te geven. In januari gaan we naar de notaris om de opstalovereenkomst vast te leggen, waarin heel precies beschreven staat wat eigendom is van de HEC en wat van de boer. Anders is het zo dat de zonnepanelen op iemands dak automatisch eigendom van de eigenaar van het dak zijn. Dit is slechts een van de vele hobbels. Bij een volgend project zal het allemaal wel een stuk soepeler gaan omdat we nu beter weten wat erbij komt kijken.”

Buurkracht

Ook zijn beiden nog steeds betrokken bij Buurkracht Mensingeweer. Buurkracht is een landelijk initiatief dat als doel heeft om in elke wijk, buurt of dorp een buurtteam op te zetten dat door middel van voorlichting en buurtacties mensen erop wil wijzen hoe je samen eenvoudig al veel energie kunt besparen. Verder is Hink ook al jaren betrokken bij onder meer de Notoarestoen in Eenrum en bij Landgoed Verhildersum in Leens. “Ik heb er nu meer tijd voor. Ik ben er nog niet aan toe me helemaal terug te trekken in mijn moestuin. Dit zijn nuttige dingen en ik geniet van die activiteiten. Alhoewel, als je ziet wat er allemaal komt kijken bij zo’n project als in Zuurdijk, dan lijkt het soms net op werk…”